Begin maart was de slotbijeenkomst van de Tijdelijke regeling seksueel misbruik jeugdzorginstellingen en pleeggezinnen en de Statuutregeling. Hoe heeft de speciaal aangestelde raadkamer deze regelingen ervaren?

Na het welkom van Schadefonds-directeur Monique de Groot blikte Jan van Dijk, voormalig voorzitter van de raadkamer Statuut, terug op beide regelingen. Dit deed hij aan de hand van de termen participation, voice (spreekrecht), validation (je bent gehoord en daar is een oordeel uitgekomen van een gezaghebbende organisatie), vindication (erkenning) en accountability (excuus). Carol van Nijnatten, ook voormalig voorzitter van de raadkamer, leidde een discussie over de ervaringen met de regelingen.

De regelingen waren gescheiden parcoursen. In het begin moest de raadkamer zijn weg vinden: de raadkamer was immers geen rechtbank.  Arno Akkermans, raadkamerlid en hoogleraar Privaatrecht bij de Vrije Universiteit Amsterdam, gaf de leden met enige regelmaat ‘college’ over het fenomeen rechtsopvolging.

Cijfers
In het kader van de tijdelijke regeling zijn in totaal 654 aanvragen behandeld (5,5 miljoen euro uitgekeerd aan slachtoffers). Wat betreft statuutzaken zijn 270 aanvragen behandeld (5,7 miljoen euro uitgekeerd door instellingen). Feitelijke wetenschap, een vereiste bij het Statuut, bleek in de uitwerking een onmogelijke eis. Dit had noodgedwongen afwijzingen en teleurstellingen tot gevolg. De helft van de aanvragen werd hierdoor afgewezen. De raadkamer was zich er zeer van bewust dat dit ook het risico op herbeschadiging met zich meebracht.

Kracht van hoorzittingen
De hoorzittingen waren een bijzonder, innovatief element van de Statuutregeling. Instellingen waren oprecht in hun reacties en soms ook emotioneel geraakt. In feite was de hoorzitting de kern, het hoofdproduct van de regeling. Slachtoffers gingen vaak met voldoening weg na een hoorzitting. De vraag is nog wat de rol is van de hoogte van de uitkering. In de Anglosaksische wereld is € 20.000 gangbaar. Slachtoffers die een hogere uitkering kregen bleken niet meer tevreden dan degenen die een lagere uitkering kregen.

Fonds is belangrijk
De ruimte die slachtoffers kregen in de hoorzittingen deed hen goed, vertelde René Meuwissen, bestuurder van Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant. De jeugdzorginstellingen hebben loyaal aan de regelingen meegewerkt. Voor de toekomst werd één regeling als ideaal gezien, als daar in ieder geval ook een fonds bij hoort waaruit kan worden uitgekeerd.

Speciaal boekje
Daniel Palomo van Es, plaatsvervangend directeur Beschermen, Aanpakken en Voorkomen van het ministerie van Justitie en Veiligheid, gaf een slotreactie. Tenslotte bedankte voorzitter Ludo Goossens alle betrokkenen en betrokken (oud)medewerkers. Hij overhandigde de eerste twee exemplaren van een speciaal boekje met ervaringen van de raadkamerleden aan Jan van Dijk en Carol van Nijnatten.