Hoofdstukken
Voorwoord
2025 was het jaar waarin we het aantal nog te behandelen aanvragen, de werkvoorraad, op het gewenste niveau hebben gebracht. Hierdoor konden we aanvragen sneller behandelen. Uit onderzoek bleek ook dat de nieuwe brieven, geschreven op taalniveau B1, beter worden ontvangen door de aanvragers. Commissievoorzitter Arlette Schijns en directeur Monique de Groot kijken terug op het afgelopen jaar en vertellen wat we hebben bereikt.
In 2025 werd in het kader van de periodieke ZBO-evaluatie gekeken naar de doeltreffendheid en doelmatigheid van het functioneren van het Schadefonds. Op doeltreffendheid en rechtmatigheid mochten we mooie conclusies in ontvangst nemen. Dat is goed nieuws, want dat laat zien dat de geboden tegemoetkomingen daadwerkelijk effect hebben voor de aanvragers. Op het gebied van doelmatigheid ligt een opgave en het onderzoek geeft aanbevelingen hoe hiermee om te gaan. Alsook over het vervullen van de maatschappelijke opgave voor de komende periode.
De Commissie sprak naar aanleiding van het in 2025 uitgevoerde doelgroeponderzoek, ook over manieren om bepaalde slachtoffers beter te bereiken. Daarnaast had de Commissie aandacht voor verschillende aspecten van het beleid, hetgeen tot een aanpassing van de beleidsbundel en de letsellijst leidde die 1 januari 2026 in is gegaan. De Commissie discussieerde afgelopen jaar verder over de indieningstermijn van aanvragen en de werkwijze als die termijn wordt overschreden, in het bijzonder voor misdrijven waarvan we weten dat die het doenvermogen van slachtoffers ernstig aantasten. In 2025 is de aandacht van de Commissie ten slotte uitgegaan naar een meer trauma geïnformeerde en traumasensitieve werkwijze. Die aandacht wordt voortgezet in 2026.
Wat de samenstelling van de Commissie betreft is ook goed nieuws te melden. In 2025 zijn namelijk drie nieuwe commissieleden met verschillende disciplinaire achtergronden gestart, zodat de Commissie weer geheel op sterkte is.
Arlette Schijns
Commissievoorzitter
De inspanningen die we in 2024 en 2025 deden resulteerde in een flinke verlaging van onze doorlooptijden. Was die in 2024 nog gemiddeld veertien weken, in 2025 kwamen we op gemiddeld acht weken uit. Daar ben ik blij mee want we weten dat aanvragers een snelle beslissing op prijs stellen.
In 2025 hebben we ook nagedacht over de vraag hoe we slachtoffers van psychisch geweld onder ons bereik zouden kunnen nemen. We overlegden met hulpverleners die deze doelgroep beter kent en hebben ervaren dat dit nog geen eenvoudige aangelegenheid is. We denken hier verder over na in 2026.
Op het gebied van dienstverlening pasten we in 2025 ook onze papieren formulieren aan. Daarnaast is de website aangevuld met verschillende filmpjes met uitleg, zodat we nog beter toegankelijk zijn. We hebben ook stappen gezet om de organisatie van het bureau meer toekomstbestendig te maken. Die groeit langzaam maar gestaag en dat knelde op verschillende punten. Zo hebben we expertise in separate functies belegd en maatregelen genomen om de ‘span of control’ van de leidinggevenden naar een beter niveau te brengen.
Monique de Groot
Directeur
Doeltreffend en doelmatig
In 2025 werd in het kader van de periodieke ZBO-evaluatie gekeken naar de doeltreffendheid en doelmatigheid van het functioneren van het Schadefonds. Op doeltreffendheid en rechtmatigheid mochten we mooie conclusies in ontvangst nemen. Dat is goed nieuws, want dat laat zien dat de geboden tegemoetkomingen daadwerkelijk effect hebben voor de aanvragers. Op het gebied van doelmatigheid ligt een opgave en het onderzoek geeft aanbevelingen hoe hiermee om te gaan. Alsook over het vervullen van de maatschappelijke opgave voor de komende periode.
De Commissie sprak naar aanleiding van het in 2025 uitgevoerde doelgroeponderzoek, ook over manieren om bepaalde slachtoffers beter te bereiken. Daarnaast had de Commissie aandacht voor verschillende aspecten van het beleid, hetgeen tot een aanpassing van de beleidsbundel en de letsellijst leidde die 1 januari 2026 in is gegaan. De Commissie discussieerde afgelopen jaar verder over de indieningstermijn van aanvragen en de werkwijze als die termijn wordt overschreden, in het bijzonder voor misdrijven waarvan we weten dat die het doenvermogen van slachtoffers ernstig aantasten. In 2025 is de aandacht van de Commissie ten slotte uitgegaan naar een meer trauma geïnformeerde en traumasensitieve werkwijze. Die aandacht wordt voortgezet in 2026.
Wat de samenstelling van de Commissie betreft is ook goed nieuws te melden. In 2025 zijn namelijk drie nieuwe commissieleden met verschillende disciplinaire achtergronden gestart, zodat de Commissie weer geheel op sterkte is.
Arlette Schijns
Commissievoorzitter
Verbetering dienstverlening
De inspanningen die we in 2024 en 2025 deden resulteerde in een flinke verlaging van onze doorlooptijden. Was die in 2024 nog gemiddeld veertien weken, in 2025 kwamen we op gemiddeld acht weken uit. Daar ben ik blij mee want we weten dat aanvragers een snelle beslissing op prijs stellen.
In 2025 hebben we ook nagedacht over de vraag hoe we slachtoffers van psychisch geweld onder ons bereik zouden kunnen nemen. We overlegden met hulpverleners die deze doelgroep beter kent en hebben ervaren dat dit nog geen eenvoudige aangelegenheid is. We denken hier verder over na in 2026.
Op het gebied van dienstverlening pasten we in 2025 ook onze papieren formulieren aan. Daarnaast is de website aangevuld met verschillende filmpjes met uitleg, zodat we nog beter toegankelijk zijn. We hebben ook stappen gezet om de organisatie van het bureau meer toekomstbestendig te maken. Die groeit langzaam maar gestaag en dat knelde op verschillende punten. Zo hebben we expertise in separate functies belegd en maatregelen genomen om de ‘span of control’ van de leidinggevenden naar een beter niveau te brengen.
Monique de Groot
Directeur
2025 in cijfers
Aanvragen
In 2025 deden 10.813 mensen een aanvraag bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Dit aantal is vergelijkbaar met 2023. Na de daling in 2024, door onbekende reden, is het aantal aanvragen weer gestegen. Dit geeft ons de mogelijkheid om weer meer slachtoffers van gewelds- en seksuele misdrijven erkenning te bieden voor het leed dat hen is aangedaan. We verwachten dat het aantal aanvragen de komende jaren blijft groeien, omdat het aantal slachtoffers niet afneemt.
Totaal aantal aanvragen
- 2025
- 10.813
- 2024
- 10.200
- 2023
- 10.756
- Nieuwe aanvragen
- 9.951
- Aanvullende aanvragen
- 480
- Herziening
- 382
Overige aanvragen
- Bezwaar
- 838
- Beroep
- 115
- Hoger beroep
- 41
- Internationale aanvragen
- 15
Beslissingen
Elke ontvangen aanvraag bekijken we zorgvuldig en daar nemen we een beslissing op, tenzij we de aanvraag niet in behandeling kunnen nemen. In 2025 namen we 12.007 beslissingen. Dit zijn minder beslissingen dan in 2024, omdat we de voorraad nog te behandelen aanvragen hebben verminderd. Hierdoor werd de doorlooptijd voor het behandelen van een aanvraag korter.
2025
- Toewijzingen
-
5.703
- Afwijzingen
-
4.904
- Beslissing verrekenen
-
1.400
- Totaal
- 12.007
2024
- Toewijzingen
-
6.541
- Afwijzingen
-
4.999
- Beslissing verrekenen
-
1.628
- Totaal
- 13.168
2023
- Toewijzingen
-
6.084
- Afwijzingen
-
4.223
- Beslissing verrekenen
-
1.512
- Totaal
- 11.819
Doorlooptijden
In maximaal 26 weken handelen we een aanvraag af, dit noemen we de doorlooptijd. We proberen een zorgvuldig afgewogen beslissing in minder weken te nemen. In 2025 was de gemiddelde doorlooptijd acht weken. Dit is zes weken korter vergeleken met 2024. In dat jaar hielpen extra medewerkers om het aantal te behandelen aanvragen te verminderen.
Uitgekeerde bedragen
In totaal betaalde het Schadefonds 21,7 miljoen euro uit aan aanvragers. Dit bedrag is lager dan in 2024, omdat we dat jaar meer aanvragen behandelden en er in 2025 minder toewijzingen waren. Het gemiddelde uitkeringsbedrag is wel wat hoger dan in 2024, omdat er meer uitkeringen in de hogere letselcategorie waren.
Totaal uitgekeerd bedrag
(bedragen in miljoenen)
- 2025
-
€ 21,7
- 2024
-
€ 24,7
- 2023
-
€ 23,6
Gemiddeld uitkeringsbedrag
- 2025
-
€ 4.175
- 2024
-
€ 4.026
- 2023
-
€ 4.161
Ontvangsten CJIB
Soms krijgen slachtoffers die een tegemoetkoming ontvingen van het Schadefonds, nog een schadevergoeding van de dader. In dat geval verrekenen wij de schadevergoeding met de eerdere tegemoetkoming van het Schadefonds via het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). In 2025 waren er 1.400 verrekeningen en ontving het Schadefonds in totaal 1.958.663 euro van het CJIB.
Aantal verrekeningen
- 2025
-
1.400
- 2024
-
1.627
- 2023
-
1.512
Bedragen
- 2025
-
€ 1.958.663
- 2024
-
€ 1.886.043
- 2023
-
€ 1.763.570
Bureaukosten
De bureaukosten van het Schadefonds waren 14.702.281 euro in 2025. De kosten zijn vergelijkbaar met 2024, maar stegen door de groei van de organisatie in de afgelopen jaren. Ook waren ICT-investeringen nodig om onze systemen toekomstbestendig te maken en de digitale bereikbaarheid te verbeteren.
Bureaukosten
- 2025
-
€ 14.702.281
- 2024
-
€ 14.743.739
- 2023
-
€ 10.286.675
Telefonisch contact
Aantal telefoontjes
- 2025
-
10.236
- 2024
-
10.639
- 2023
-
11.232
Klachten
2025
- Ongegrond
-
14
- Gegrond
-
1
- Niet-ontvankelijk
-
3
- Openstaand
-
1
- Totaal
- 19
Bezwaren
Bij een bezwaarprocedure hoort vaak ook een hoorzitting. Een hoorzitting is een gesprek waarin de aanvrager zijn of haar bezwaar bespreekt, met de mogelijkheid om uitleg te geven over nieuwe informatie of omstandigheden. In 2025 waren er 511 hoorzittingen: 55 via de telefoon, 311 via videobellen en 145 op kantoor.
2025
- Gegrond
-
263
- Ongegrond
-
471
- Diverse*
-
95
- Totaal
- 829
2024
- Gegrond
-
241
- Ongegrond
-
410
- Diverse*
-
112
- Totaal
- 763
2023
- Gegrond
-
213
- Ongegrond
-
324
- Diverse*
-
178
- Totaal
- 715
Tijdelijke regeling geweld in de jeugdzorg
De Tijdelijke regeling financiële tegemoetkoming voor slachtoffers van geweld in de jeugdzorg is in 2023 afgerond. De staatssecretaris van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de minister voor Rechtsbescherming besloten dat slachtoffers van geweld in de jeugdzorg een aanvraag voor een financiële tegemoetkoming konden indienen bij het Schadefonds. Dit was mogelijk van 1 januari 2021 tot en met 31 december 2022. Eind 2025 liep er nog 1 beroepzaak, we verwachten deze begin 2026 af te ronden.
Voorlichting
In 2025 gaven we bijna 40 voorlichtingen aan onder andere Slachtofferhulp Nederland (SHN), de politie, het Openbaar Ministerie, de advocatuur en het ministerie van Justitie en Veiligheid. Ook gaven we gastcolleges op de Erasmus Universiteit, Universiteit Leiden en Hogeschool Rotterdam. Voor SHN, Centrum Seksueel Geweld en Federatie Nabestaanden Geweldslachtoffers hebben we een informatiedocument gemaakt over aanvragen bij het Schadefonds voor hun doelgroep.
Aanvragen per misdrijfcategorie
Slachtoffers van verschillende soorten gewelds- of seksuele misdrijven kunnen bij het Schadefonds terecht. Voor mishandeling, inclusief huiselijk geweld, ontvingen we de meeste aanvragen (48,12%), gevolgd door misdrijven tegen de zeden (17,73%). Dit is vergelijkbaar met 2024.
2025
- Afpersing en bedreiging
-
9,22 %
- Diefstal met geweldpleging
-
3,73 %
- Misdrijven tegen de persoonlijke vrijheid
-
4,05 %
- Misdrijven tegen de zeden
-
17,73 %
- Misdrijven tegen het leven gericht
-
6,96 %
- Brandstichting / ontploffing
-
2,52 %
- Mishandeling
-
48,12 %
- Veroorzaken ongeval met letsel/dood
-
0,56 %
- Misdrijven tegen het openbaar gezag
-
0,84 %
- Mensenhandel
-
1,17 %
- Geen geweldsmisdrijf
-
3,55 %
- Geen registratie
-
1,56 %
- Totaal
- 100 %
2024
- Afpersing en bedreiging
-
9,59 %
- Diefstal met geweldpleging
-
5,39 %
- Misdrijven tegen de persoonlijke vrijheid
-
3,67 %
- Misdrijven tegen de zeden
-
16,34 %
- Misdrijven tegen het leven gericht
-
8,43 %
- Brandstichting / ontploffing
-
3,18 %
- Mishandeling
-
45,99 %
- Veroorzaken ongeval met letsel/dood
-
0,62 %
- Misdrijven tegen het openbaar gezag
-
0,55 %
- Mensenhandel
-
0,88 %
- Geen geweldsmisdrijf
-
3,65 %
- Geen registratie
-
1,71 %
- Totaal
- 100 %
2023
- Afpersing en bedreiging
-
9,36 %
- Diefstal met geweldpleging
-
5,56 %
- Misdrijven tegen de persoonlijke vrijheid
-
3,75 %
- Misdrijven tegen de zeden
-
16,51 %
- Misdrijven tegen het leven gericht
-
8,90 %
- Brandstichting / ontploffing
-
1,73 %
- Mishandeling
-
43,42 %
- Veroorzaken ongeval met letsel/dood
-
0,44 %
- Misdrijven tegen het openbaar gezag
-
0,50 %
- Mensenhandel
-
1,56 %
- Geen geweldsmisdrijf
-
3,54 %
- Geen registratie
-
4,73 %
- Totaal
- 100 %
Caribisch Nederland
Aanvragen
Slachtoffers kunnen een aanvraag doen bij het Schadefonds voor geweldsmisdrijven die na 1 januari 2017 zijn gepleegd op Bonaire, Sint Eustatius en Saba. In 2025 ontvingen we 35 aanvragen en in totaal betaalden we 60.226 euro uit aan aanvragers, met een gemiddeld bedrag van 3.170 euro per aanvraag.
Totaal aantal aanvragen
- 2025
-
35
- 2024
-
23
- 2023
-
21
Aanvragen per eiland
Bonaire
- 2025
-
20
- 2024
-
15
- 2023
-
8
Saba
- 2025
-
10
- 2024
-
0
- 2023
-
5
Sint Eustatius
- 2025
-
5
- 2024
-
8
- 2023
-
8
Beslissingen
Caribisch Nederland
2025
- Toewijzingen
-
19
- Afwijzingen
-
5
- Beslissing verrekenen
-
2
- Totaal
- 26
2024
- Toewijzingen
-
21
- Afwijzingen
-
7
- Beslissing verrekenen
-
1
- Totaal
- 29
2023
- Toewijzingen
-
19
- Afwijzingen
-
7
- Beslissing verrekenen
-
0
- Totaal
- 26
Totaal uitgekeerd bedrag
- 2025
-
€ 60.226
- 2024
-
€ 71.500
- 2023
-
€ 57.500
Gemiddeld uitkeringsbedrag
- 2025
-
€ 3.170
- 2024
-
€ 3.404
- 2023
-
€ 3.026
Aanvragen per misdrijfcategorie
Slachtoffers in Caribisch Nederland kunnen een aanvraag bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven doen voor geweldsmisdrijven die zijn verdeeld in verschillende misdrijfcategorieën.
2025
Dit jaar ontvingen we aanvragen voor de volgende misdrijfcategorieën:
- afpersing en bedreiging
- diefstal met geweldpleging
- misdrijven tegen de persoonlijke vrijheid
- misdrijven tegen de zeden
- misdrijven tegen het leven gericht
- mishandeling
2024
Dit jaar ontvingen we aanvragen voor de volgende misdrijfcategorieën:
- afpersing en bedreiging
- misdrijven tegen het leven gericht
- mishandeling
2023
Dit jaar ontvingen we aanvragen voor de volgende misdrijfcategorieën:
- misdrijven tegen de persoonlijke vrijheid
- misdrijven tegen de zeden
- misdrijven tegen het leven gericht
- mishandeling
Stand van de uitvoering
In deze stand van de uitvoering gaan wij in op dilemma’s en hardvochtigheden die wij ervaren in de uitvoering. We focussen hierbij op onze dienstverlening aan de aanvrager, waarbij we oog hebben voor maatwerk. Voor de hardvochtigheden geven we aan wat wij zelf kunnen doen en wat we van anderen nodig hebben.
Dilemma's
De juiste doelgroep bereiken
In 2024 werd er een doelgroeponderzoek uitgevoerd om te kijken wie we wel en niet bereiken. Uit dit onderzoek blijkt dat we nog niet iedereen binnen de potentiële doelgroep bereiken. We zien ook dat het aantal afwijzingen van aanvragen hoog is. Daarom richten we ons eerst op het beter bereiken van de juiste doelgroep, voordat we proberen deze verder uit te breiden. Er zijn mogelijkheden om meer slachtoffers te bereiken, zoals aanbevolen in het doelgroeponderzoek. Toch zullen sommige slachtoffers geen aanvraag doen. Ze vinden bijvoorbeeld dat de dader moet betalen, in plaats van de overheid. Ook kunnen ze het verleden achter zich willen laten of emotioneel (nog) niet in staat zijn om een aanvraag te doen.
Wens versus uitvoerbaarheid specifieke doelgroepen
Er is een behoefte vanuit de samenleving en de politiek om voor schrijnende gevallen of gebeurtenissen uit het verleden te kijken naar de mogelijkheden voor een financiële tegemoetkoming. Vaak wordt hierbij naar het Schadefonds gekeken. De uitvoering kan lastig zijn, vooral als het gaat om situaties die niet voldoen aan de eisen van onze wet. Daarnaast is de vraag of dit nog als erkenning voelt, vooral vanwege de beperkte hoogte van de tegemoetkomingen, en of slachtoffers zich nog gezien en gehoord voelen. We vragen om een zorgvuldige aanpak, waarbij we ook het hele systeem en de keuzes die we maken goed bekijken.
Hardvochtigheden in de uitvoering
Kring van gerechtigden
Naar aanleiding van de evaluatie van de Wet Affectieschade in 2024 werd aangekondigd dat broers en zussen ook recht moeten krijgen op een vergoeding voor affectieschade. Dit geldt voor zowel het strafrecht als het civiele recht. Het gaat om nabestaanden bij overlijden van het slachtoffer of naasten als het slachtoffer ernstig en blijvend letsel opliep. Wij konden al langer een uitkering geven aan deze groepen. In de consultatieversie van het wetsvoorstel ‘Uitbreiding vergoeding affectieschade’ van eind november 2025 worden aanpassingen voorgesteld voor het straf- en civiele recht. Dit betekent dat broers en zussen ook op deze manieren affectieschade kunnen ontvangen. Dit is goed nieuws, maar het maakt de situatie nog niet helemaal gelijk. Dit zou ook betekenen dat stief- en pleegrelaties onder de reikwijdte van het Schadefonds zouden vallen. Daarom willen we dat de kring van gerechtigden in het straf- en civiele recht hetzelfde is als bij het Schadefonds.
Wat doen wij?
Hardheidsclausule in artikel 8 van de Wet schadefonds geweldsmisdrijven
Door toepassing van de hardheidsclausule in artikel 8 van de Wet schadefonds geweldsmisdrijven (Wsg), kunnen we in uitzonderlijke gevallen toch een uitkering geven aan naasten en nabestaanden in een stiefrelatie. Deze oplossing is alleen niet geschikt voor alle gevallen.
Reactie consultatie Wetsvoorstel Uitbreiding vergoeding affectieschade
We hebben gebruik gemaakt van internetconsultatie. Via internetconsultatie.nl kan iedereen suggesties doen voor verbetering van wet- en regelgeving die in voorbereiding is. We hebben aangegeven dat er verschillen zijn in de kring van gerechtigden en aandacht gevraagd voor de indexering van de tegemoetkomingen die wij kunnen verstrekken.
Wat hebben we nodig van anderen?
Gelijktrekken Wsg en Burgerlijk Wetboek
Het lijkt het meest overzichtelijk met de minste kans op verschillen, als de kring van gerechtigden van nabestaanden en naasten in de Wsg zoveel mogelijk gelijk is aan die in het Burgerlijk Wetboek (BW). Dat kan in één bepaling worden vastgelegd, aangezien de beschrijving van de kring van gerechtigden in artikel 6:107 en 6:108 van het BW hetzelfde is. In lagere regelgeving, zoals een ministeriële regeling of beleidsbundel, kunnen aanvullende regels worden opgesteld over de hoogte van de uitkering.
Indexering bedragen
In de beleidsreactie op het evaluatieonderzoek gaf de staatssecretaris onder andere aan dat hij de bedragen voor affectieschade gaat verhogen met ongeveer 12,5%. We vragen ons af wat dit kan betekenen voor de hoogte van de financiële tegemoetkoming van het Schadefonds. Ook in het rapport Donner is aandacht gevraagd voor het indexeren van de uitkeringsbedragen van het Schadefonds. Het herzien van de bedragen is wenselijk om te zorgen dat erkenning van slachtoffers behouden blijft.
Digitalisering gegevensuitwisseling tussen ketenpartners
Voor de beoordeling van de aannemelijkheid van het verhaal van de aanvrager dienen de aanleiding, toedracht en omstandigheden van wat is gebeurd met objectieve informatie te worden onderbouwd. Deze informatie wordt gedeeltelijk aangeleverd door de aanvrager, bijvoorbeeld door het meesturen van een aangifte. Regelmatig vragen we informatie op bij onder andere politie en het Openbaar Ministerie (OM). Bijvoorbeeld meldingen die zijn gedaan bij de politie of processen-verbaal van getuigen of bevindingen. Zonder informatie kan het gebeuren dat we de aannemelijkheid van het misdrijf of de ernst van het letsel niet kunnen vaststellen. Het delen van informatie kan voor het slachtoffer het verschil maken tussen een toe- of afwijzing van het Schadefonds.
Wat doen wij?
Convenanten met politie en OM
Wij vinden het belangrijk dat aanvragers op tijd een zorgvuldig afgewogen beslissing van ons krijgen. We zijn hiervoor voor een groot deel afhankelijk van de gegevens bij de politie en het OM. Denk hierbij aan informatie uit het politieonderzoek. We hebben soms een volledig proces-verbaal nodig, een (tegen)aangifte, verslag van een informatief gesprek of eerder gedane meldingen. We hebben samenwerkingsafspraken met de politie en het OM om de uitwisseling van informatie te bevorderen. We geven ook voorlichting aan medewerkers van de politie en het OM over het Schadefonds en het belang van deze informatie-uitwisseling.
Wat hebben we nodig van anderen?
Gedeelde prioriteit digitalisering
Het opvragen van dossierstukken doen we via beveiligd e-mailverkeer of door te bellen naar het Slachtofferloket politie of Informatiepunt Slachtoffers OM. Het digitaliseren van de uitwisseling van gegevens zou veel werk schelen voor alle betrokken partijen. We blijven hierover in contact met politie en OM.
Beleid
5 overkoepelende thema's uit het Meerjarenplan 2022-2026
In 2022 heeft het Schadefonds het meerjarenplan 2022-2026 opgesteld. Dit meerjarenplan gaat in op de thema’s en ambitie van het Schadefonds Geweldsmisdrijven voor de komende jaren. Omdat ontwikkelingen snel kunnen gaan en ook anders kunnen lopen dan voorzien kijken we ieder jaar hoe we ervoor staan en passen het zo nodig aan. In het meerjarenplan zijn vijf thema’s benoemd, waar we aan werken:
-
1
De juiste doelgroep persoonsgericht bereiken
-
2
Effectieve en efficiënte uitvoering
-
3
Duidelijke positie in de slachtofferketen
-
4
Ontwikkelen en delen van kennis
-
5
Moderne, effectieve en slagvaardige organisatie
Uitvoering Wet seksuele misdrijven
Op 1 juli 2024 trad de Wet seksuele misdrijven (Wsm) in werking. We zien het aantal aanvragen voor seksuele misdrijven die na 1 juli 2024 plaatsvonden groeien. Ook ontvangen we aanvragen voor zedenmisdrijven die voor 1 juli 2024 plaatsvonden, waarvan de aanvraag na 1 juli 2024 is ingediend. Als we al deze aanvragen optellen, blijkt dat het totaal aantal aanvragen voor seksuele- en zedenmisdrijven iets lager is ten opzichte van 2023. Op dit moment leidt de Wsm niet tot een stijging in het aantal aanvragen.
1
De juiste doelgroep persoonsgericht bereiken
Psychisch geweld
Psychisch geweld komt onder de reikwijdte van het Schadefonds te vallen, zoals aangegeven in het regeerprogramma van 2024. We zijn hiermee aan de slag gegaan en hebben de verkennende fase afgerond. Daarbij is inzichtelijk geworden waar de belangrijkste uitdagingen liggen. Denk aan het ontbreken van een definitie van psychisch geweld, de onzichtbaarheid van deze groep slachtoffers en hoe je psychisch geweld kunt onderbouwen met objectieve informatie. Slachtoffers van psychisch geweld doen zelden aangifte, terwijl dat wel belangrijk is voor ons beoordelingsproces. De opdrachtgever heeft binnen het ‘European Network on Victims’ Rights’ (ENVR) gevraagd hoe andere landen omgaan met psychisch geweld. We hebben een concept beoordelingskader opgesteld. Om dit beoordelingskader te kunnen testen werken we samen met organisaties die hier meer kennis over hebben.
1
De juiste doelgroep persoonsgericht bereiken
ZBO-evaluatie en doelgroeponderzoek
In 2025 voerde onderzoeksbureau Andersson Elffers Felix (AEF) de evaluatie van het Schadefonds Geweldsmisdrijven als zelfstandig bestuursorgaan (zbo) in de periode 2020-2024 uit. Er is gekeken naar de maatschappelijke opgave en de doelmatigheid en doeltreffendheid van het functioneren van het Schadefonds. Het onderzoeksrapport ‘Erkenning telt: kwaliteit boven kwantiteit’ laat zien dat we aandacht hebben voor de rechtmatigheid van onze beslissingen, dat de aanvrager centraal staat en dat we inzetten op erkenning en verbetering van onze dienstverlening. Dit wordt gewaardeerd door aanvragers en ketenpartners. Dat maakt ons doeltreffend. Wat betreft doelmatigheid kunnen we nog verbeteren. Daar zijn een aantal verklaringen voor, onder andere de toegenomen complexiteit van aanvragen en de veranderingen in de organisatie om de dienstverlening op niveau te houden. Met de aanbevelingen gaan we aan de slag. Naast dit onderzoek is ook het doelgroeponderzoek afgerond. Beide onderzoeken zijn met een beleidsreactie aangeboden aan de Tweede Kamer. We richten ons eerst op het beter bereiken van de doelgroep en kijken daarna naar de uitbreiding van de doelgroep. We nemen ook de bevindingen mee uit het onderzoek naar het afwijzingspercentage dat in 2025 is uitgevoerd.
1
De juiste doelgroep persoonsgericht bereiken
2
Effectieve en efficiënte uitvoering
5
Moderne, effectieve en slagvaardige organisatie
Doorontwikkeling dienstverlening
We hebben de werkvoorraad van aanvragen op het gewenste niveau gebracht. Daardoor is de doorlooptijd van een aanvraag verlaagd en kunnen we aanvragen sneller behandelen. De resultaten van de 1-meting van het aanvragertevredenheidsonderzoek zijn sinds april 2025 beschikbaar. Twee derde van de respondenten is (zeer) tevreden over het Schadefonds en zou ons aanbevelen aan andere slachtoffers. Het telefonische contact en het mailcontact worden beiden goed beoordeeld, evenals het erkenningsgesprek. De nieuwe beslisbrief, op B1 niveau geschreven met een heldere structuur, wordt beter beoordeeld dan de oude beslisbrief. Uit het onderzoek komen ook verbeterpunten, zoals het beter informeren van aanvragers over de status van hun aanvraag en het verder verbeteren van de brieven. Hier werken we aan, zodat aanvragers informatie ontvangen als zij aangesloten zijn op de Berichtenbox MijnOverheid. Verder hebben we de papieren aanvraagformulieren vernieuwd, zodat ze nu beter aansluiten bij de eisen van toegankelijkheid en duidelijkheid. Tot slot voldoet onze website nu aan de WCAG-richtlijnen (Web Content Accessibility Guidelines) en heeft de A-status behaald. Dit betekent dat onze online omgeving voor iedereen beter toegankelijk is, inclusief mensen met een beperking. Deze A-status is wettelijk verplicht voor overheidswebsites.
2
Effectieve en efficiënte uitvoering
5
Moderne, effectieve en slagvaardige organisatie
Kennisdeling
We vinden het belangrijk om onze kennis en ervaring te delen met anderen. Het is inspirerend en het draagt bij aan het verbeteren van de dienstverlening aan burgers, zowel nationaal als internationaal. Dit jaar namen we deel aan bijeenkomsten van het ‘European Network on Victims’ Rights’ (ENVR). Ook ontvingen we een delegatie uit Noord-Macedonië en Zuid-Korea om te vertellen over het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Daarnaast delen we intern kennis over onderwerpen zoals psychisch geweld en traumasensitieve communicatie.
4
Ontwikkelen en delen van kennis
Samenwerking
We blijven samenwerken met verschillende ketenpartners en we zijn betrokken bij de doorontwikkeling van mijnslachtofferzaak.nl.
Samenwerking met Slachtofferhulp Nederland
Slachtofferhulp Nederland (SHN) is een belangrijke doorverwijzer voor het Schadefonds en dient veel aanvragen in voor slachtoffers. In 2025 gaven we meerdere voorlichtingen en we zijn van plan om een online aanvraagformulier te maken. Met dit formulier kan SHN samen met slachtoffers op locatie een aanvraag invullen. Het papieren aanvraagproces sluit niet meer aan bij de digitale werkwijze van SHN en de behoeften van slachtoffers. Op deze manier kunnen we aanvragers beter ondersteunen en bevorderen we duurzaamheid.
3
Duidelijke positie in de slachtofferketen
Samenwerking met lotgenotenorganisaties
Met de Federatie Nabestaanden Geweldslachtoffers (FNG) hadden we ons jaarlijks overleg. Ook namen we deel aan de door hen georganiseerde landelijke bijeenkomsten, zoals Lichtjesavond en de Dag Herdenken Geweldslachtoffers. Lichtjesavond is een herdenkingsdienst voor nabestaanden van slachtoffers van geweldsmisdrijven. Op de Dag Herdenken Geweldslachtoffers komen lotgenoten samen om steun te vinden bij elkaar en om hun dierbaren te herdenken. Op verzoek van de FNG hebben we een informatiedocument over aanvragen bij het Schadefonds gemaakt, dat door hun doelgroep gebruikt kan worden en gedeeld kan worden binnen hun netwerk.
3
Duidelijke positie in de slachtofferketen
Samenwerking met politie en Openbaar Ministerie
Voor de beoordeling van de aanvragen is het Schadefonds deels afhankelijk van informatie van politie en het Openbaar Ministerie (OM). We hebben regelmatig contact met beide organisaties en delen informatie. Bij de slachtofferloketten van de politie geven we presentaties en bij het OM brengen we werkbezoeken op verschillende locaties om kennis uit te wisselen. Na de ICT storing bij het OM hebben we goed contact onderhouden. Nadat de informatiewisseling weer op gang kwam, hebben we een stapsgewijze aanpak per regio opgesteld, zodat het voor het OM overzichtelijk werd welke informatie ze konden aanleveren.
3
Duidelijke positie in de slachtofferketen
Samenwerking met het CJIB
Om de uitbetaalde tegemoetkoming van het Schadefonds te verrekenen met de geïncasseerde schadevergoeding door het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) zijn onze systemen aan elkaar gekoppeld. Het convenant is in 2025 bijgewerkt, ook in verband met de nieuwe koppeling die is ingevoerd.
3
Duidelijke positie in de slachtofferketen
Commissie
In 2025 bestond de Commissie uit de volgende personen:
Voorzitter
Mevr. mr. A.J.J.G. Schijns
Leden
Mevr. dr. P. Aarten
Mevr. mr. J.R. Dierx (tot 1 oktober 2025)
Mevr. S. Dijkstra PhD
Dhr. mr. D.R. Glass
Mevr. mr. drs. E.A.M. Govers
Mevr. mr. S. de Lint, MSc
Dhr. mr. F. de Nerée tot Babberich
Dhr. dr. J.J.M. van Rij
Dhr. prof. dr. G.E. Smid
Mevr. mr. A.I. van Strien
Vooruitblik 2026
Psychisch geweld onder reikwijdte Schadefonds
We gaan verder met de uitwerking om slachtoffers van psychisch geweld onder de reikwijdte van het Schadefonds te laten vallen. We hebben contact met een hulpinstantie om het concept beoordelingskader te testen op bruikbaarheid en uitvoerbaarheid. Het is belangrijk dat het beoordelingskader goed past bij de beschikbare informatie. Als dat niet het geval is, kan dit leiden tot teleurstellingen en mogelijk secundaire victimisatie. Het is ingewikkeld en daarom willen we samenwerken met partijen die meer kennis en ervaring hebben. Ook kijken we naar het aangekondigde wetsvoorstel van de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid om psychisch geweld zelfstandig strafbaar te stellen. Dit wetsvoorstel wordt naar verwachting medio 2026 in consultatie gebracht, en dan zullen wij hierop reageren.
Wijziging Wet schadefonds geweldsmisdrijven
In 2026 starten we met het wetstraject voor de wijziging van de Wet schadefonds geweldsmisdrijven (Wsg). We hebben een actieve rol en kijken naar de relatie met andere wet- en regelgeving zoals de Wet Affectieschade, Wet seksuele misdrijven (Wsm) en de Algemene wet bestuursrecht (Awb). We willen dat er een apart artikel in de Wsg komt, zodat we ‘leren door het te doen’ in de praktijk kunnen brengen met een juridische grondslag. Ook vinden we het belangrijk dat bedragen worden geïndexeerd.
Herijken uitvoeringsbeleid
In 2026 kijken we of we het beleid voor de indieningstermijn van tien jaar willen aanpassen voor seksuele misdrijven. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt namelijk dat deze groep slachtoffers gedurende lange tijd niet over hun ervaringen kunnen spreken. We laten een impactanalyse uitvoeren zodat we ook inzicht hebben in de uitvoeringsconsequenties van een eventuele wijziging. Hierover hebben we overleg het ministerie van Justitie en Veiligheid. Afhankelijk van de uitkomst verwerken we (eventuele) beleidswijzigingen in onze Beleidsbundel en Letsellijst.
Doorontwikkeling proactieve dienstverlening
We blijven werken aan het verbeteren van de dienstverlening aan de burger. Met Slachtofferhulp Nederland (SHN) onderzoeken we of we het aanvraagproces voor slachtoffers kunnen verbeteren. We zijn van plan om een online aanvraagformulier te maken, zodat SHN samen met slachtoffers op locatie het formulier kan invullen. Het papieren aanvraagproces sluit niet meer aan bij de digitale werkwijze van SHN en de behoeften van slachtoffers. Dit is mogelijk met beschikbare middelen vanuit de JenV brede werkagenda 2026. Ook gaan we door met het veranderen van werkprocessen zodat we eerder, slimmer en sneller aanvragen kunnen behandelen. Begin 2026 zijn er zeven animaties met uitleg over de werkwijze van het Schadefonds op de website geplaatst en we blijven social media inzetten. Tot slot willen we de aanvrager op onze website beter voorbereiden op het doen van een aanvraag. Met duidelijke stappen en uitleg over welke informatie wij nodig hebben, zodat ze dat meesturen met de aanvraag.
Toekomst publieke dienstverlening: impact AI
We zien mogelijkheden om onze dienstverlening te verbeteren met behulp van AI, ook vanuit het perspectief van aanvragers. Tegelijkertijd zien we ook de risico’s van AI. We werken op basis van vertrouwen in wat aanvragers aanleveren, maar de mogelijke negatieve gevolgen van AI mogen we niet negeren. Daarom kijken we naar de voordelen om de dienstverlening te verbeteren, terwijl we ook letten op mogelijke risico’s. We moeten een balans vinden tussen vertrouwen en controle, eventueel ondersteund met digitale middelen.
Nieuw Meerjarenplan 2027-2031
In 2026 bestaat het Schadefonds 50 jaar. Vanwege dit jubileumjaar organiseren we verschillende activiteiten, waarbij we de kennis en ervaringen meenemen voor het nieuwe Meerjarenplan 2027-2031. Dit jaar komen diverse gastsprekers naar de commissievergaderingen. We leveren een actieve bijdrage bij de ‘European Network on Victims’ Rights’ bijeenkomst in mei 2026. In september organiseren we een symposium over erkenning. We kijken naar het verleden, heden en de toekomst voor wat betreft erkenning, de financiële waardering en de rol van het Schadefonds.
Het Schadefonds Geweldsmisdrijven geeft een financiële tegemoetkoming aan slachtoffers van een gewelds- of seksueel misdrijf met ernstig psychisch of lichamelijk letsel. Daarmee erkent het Schadefonds namens de samenleving vanuit de overheid het onrecht dat hun is aangedaan. Zo draagt het Schadefonds bij aan herstel van vertrouwen en doet recht aan slachtoffers en hun naasten.